Αρχική Σελίδα
 Πανεπιστήμιο
 Φοιτητικοί Σύλλογοι
 Εκδρομές
 Φοιτητές
 Καθηγητές
 "Ο Δήμαρχος Ξάνθης"
 Δραστηριότητες
 Επικοινωνία

Δραστηριότητες Δ.Π.Θ: ΘΡΑΚΙΚΕΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΕΣ - ΓΙΟΡΤΕΣ ΞΑΝΘΙΩΤΙΚΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ

 

 

Οι φοιτητές της Πολυτεχνικής Σχολής στην Ξάνθη είναι πλήρως ενταγμένοι στην τοπική κοινωνία και λαμβάνουν μέρος στα δρώμενά της.

Γράφει η φοιτήτρια του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών

ΜΑΡΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ

Πατήστε εδώ για να δείτε φωτογραφίες από τις γιορτές αυτές

 

ΘΡΑΚΙΚΕΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ - ΞΑΝΘΙΩΤΙΚΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ

Το καρναβάλι της Ξάνθης και οι εκδηλώσεις της αποκριάς καθιστούν την πόλη πόλο έλξης Ελλήνων από όλες τις γωνιές της χώρας. Επισκέπτες και ντόπιοι γεμάτοι κέφι και διάθεση για ξέφρενο γλέντι παρασύρουν την πόλη σε άλλους ρυθμούς για δύο εβδομάδες. Η παράδοση ξεκινάει πολλές δεκαετίες πριν καθώς ο συνδυασμός των μεταμφιέσεων, των χρωμάτων, του ποτού, των χορών και του διονυσιακού χαρακτήρα όλων αυτών επηρέαζε από τότε τους ανθρώπους. Είναι εντυπωσιακό ότι υπάρχουν και στη μυθολογία μας τα παραπάνω στοιχεία γεγονός που αποδεικνύει την ύπαρξή τους από πάντα στη ζωή των Ελλήνων.

Οι Θρακικές Λαογραφικές γιορτές με την ίδρυσή τους το 1966 επισημοποίησαν τις εκδηλώσεις των κατοίκων της Ξάνθης που με το πέρασμα των χρόνων προσάρμοσαν το σύγχρονο καρναβάλι στις γιορτές τους και έχει πλέον τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα. Καθοριστικός είναι ο ρόλος που παίζουν οι πολιτιστικοί σύλλογοι της Ξάνθης κατά τη διάρκεια των Θρακικών Λαογραφικών Γιορτών. Οι σύλλογοι αριθμούνται γύρω στους 40 και οι περισσότεροι Ξανθιώτες ανήκουν σε κάποιο σύλλογο ή δραστηριοποιούνται με αφορμή την παρέλαση. Λειτουργούν από το 1990 περίπου και επιλέγουν τα θέματα των στολών , επιμελούνται την οργάνωση των αρμάτων που συμμετέχουν στην παρέλαση και συμμετέχουν στις εκδηλώσεις που γίνονται κατά τη διάρκεια του δεκαπενθήμερου.

Οι γιορτές περιλαμβάνουν διαφόρων ειδών εκδηλώσεις καλλιτεχνικού και όχι μόνο χαρακτήρα, όπως συναυλίες, εμφανίσεις διεθνών χορευτικών συγκροτημάτων, εκθέσεις, εικαστικές εκδηλώσεις, πολλές θεατρικές παραστάσεις, θέατρο σκιών, κινηματογραφικές βραδιές, ενδιαφέρουσες ομιλίες και σεμινάρια, βραδιές παραδοσιακών γεύσεων, εκδηλώσεις για το βιβλίο, ποδηλατικές εκδηλώσεις , ακόμα και ποδηλατικός γύρος της Ξάνθης , κυνήγι χαμένου θησαυρού και ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς. Οι εκδηλώσεις είναι τόσες πολλές ώστε γίνονται ταυτόχρονα και κατά τη διάρκεια όλης της μέρας .Φυσικά δεν λείπουν τα αμέτρητα πάρτι μασκέ για μεγάλους και bal d'enfants για τα παιδιά.

Οι καφετέριες και οι δρόμοι γεμίζουν με μεταμφιεσμένους που ξεφαντώνουν ολόκληρο το 24ωρο με αποκορύφωμα το Σαββατόβραδο και φυσικά τη μεγάλη καρναβαλική παρέλαση της Κυριακής της Αποκριάς. Πλήθος καρναβαλιστών μετά των αρμάτων παρελαύνουν κατά μήκος της κεντρικής οδού 28ης Οκτωβρίου, περνάνε από την Κεντρική Πλατεία και καταλήγουν στο χώρο του γηπέδου της SKODA Ξάνθης όπου βρίσκονται τα στέκια των Πολιτιστικών Συλλόγων οι οποίοι έχουν φροντίσει να υπάρχουν έτοιμα ζεστά κρέατα ψημένα στα κάρβουνα για τους πεινασμένους και ακούραστους καρναβαλιστές.

Εκεί, με τη λήξη της παρέλασης περιμένει τους καρναβαλιστές -και μη- άλλο μεγάλο πάρτι στο πάρκο με άφθονο κρασί, μουσική και χορό. Μετά τη δύση του ήλιου, στη Γέφυρα του Ποταμού Κόσυνθου αναβιώνει το έθιμο του «Τζάρου» . Σύμφωνα με το έθιμο ο βασιλιάς Καρνάβαλος καίγεται στις όχθες του Ποταμού μέσα σε μια φαντασμαγορική ατμόσφαιρα με τη συνοδεία πυροτεχνημάτων ενώ το κάψιμο του «Τζάρου» συμβολίζει την κάθαρση που έρχεται μετά την έκσταση. Την Καθαρά Δευτέρα αναβιώνει και το έθιμο της Καμήλας (ή Τζιαμάλας) στην Κεντρική Πλατεία του Δήμου Σταυρούπολης.

Το έθιμο αυτό προέρχεται από την Ανατολική Ρωμυλία. Οι νέοι χρησιμοποιούν κουρέλια και δέρματα για να κατασκευάσουν το ομοίωμα μιας καμήλας, την οποία «επανδρώνουν» με δύο παλικάρια. Στη συνέχεια ο καμηλιέρης ,που είναι ντυμένος Άραβας, περιφέρει την «καμήλα» από πόρτα σε πόρτα στο χωριό με τη συνοδεία φλογέρας ή νταουλιού. Η «καμήλα» δέχεται τις λιχουδιές ή ακόμα και τα χρήματα των νοικοκυραίων ενώ σε περίπτωση που ξεφύγει από τον καμηλιέρη τότε δέχεται χτυπήματα ..! Η καμήλα μέσα από την πορεία της αναπαριστά την πορεία της ζωής του ανθρώπου που άλλοτε συναντάει ατυχίες και κακουχίες (αντίστοιχα τα χτυπήματα στην καμήλα) και άλλοτε συναντάει κέρδη (αντίστοιχα τα φιλοδωρήματα των νοικοκυραίων). Με αυτόν τον τρόπο συμβολίζεται η υποταγή στη μοίρα, που μας καθοδηγεί σταθερά στον προορισμό μας και κανείς δε μπορεί να της ξεφύγει. Μουτζούρηδες κ.α. Κατά τη διάρκεια της παρέλασης την Καθαρά Δευτέρα αναβιώνουν έθιμα όπως οι «Μουτζούρηδες» ,«γάμοι» , διάφορα σατιρικά θέματα ακόμα και διαγωνισμός χαρταετού σε περιοχές όπως το Πολύσιτο του Δήμου Βιστονίδας .

Η ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΕΓΙΝΕ.. ΘΕΣΜΟΣ ! Πρωταρχικός στόχος των διοργανωτών ήταν η προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της Θράκης και η αναβίωση εθίμων. Ταυτόχρονα οι δύσκολες εποχές δημιούργησαν την ανάγκη οικονομικής ανάπτυξης σ'έναν ευαίσθητο τόπο εξαιτίας της γεωγραφικής του θέσης αλλά και της συνύπαρξης ανθρώπων με διαφορετικές θρησκείες, έθιμα, συνήθειες κλπ. (κλιμα) Κάπως έτσι γεννήθηκαν οι θρακικές λαογραφικές γιορτές. Για πρώτη φορά διοργανώνονται οι γιορτές το 1966 από την «Τοπική Επιτροπή Τουρισμού της Ξάνθης» με πρώτο επίσημο όνομα «Αποκριάτικες Θρακικές Εορτές» . Η προσπάθεια αυτή επιχορηγείται εκείνη τη χρονιά από το Υπουργείο Προεδρίας της Κυβερνήσεως ενώ ο Δήμος Δάφνης της Αττικής βοηθάει με το δικό του τρόπο τη γέννηση του θεσμού καθώς προμηθεύει τη διοργάνωση με καρναβαλικό υλικό. Μια καπναποθήκη μετατρέπεται σε καρναβαλικό εργαστήριο και οι προετοιμασίες αρχίζουν .. Οι μουσικές, χορευτικές εκδηλώσεις, τα άρματα που κατακλύζουν τους δρόμους της Ξάνθης για πρώτη φορά , οι καρναβαλιστές που μεταφέρουν το κέφι και τη ζωντάνιά τους στους παρευρισκόμενους , τα γαϊτανάκια της Οικοκυρικής Σχολής, το κάψιμο του «Τζάρου» και η επιτυχία των γενικότερων εκδηλώσεων αποδεικνύουν στους διοργανωτές των εορτών του 1966 ότι το όραμά τους απέκτησε γερά θεμέλια για να γίνει με το πέρασμα των χρόνων πραγματικότητα.

Τη δεύτερη χρονιά καθιερώνεται πλέον ο θεσμός και από το 1967 μέχρι το 1986 η διοργάνωση περνάει στο Δήμο ενώ το 1969 οι γιορτές μετονομάζονται σε «Θρακικές Λαογραφικές Εορτές», όνομα που έχουν διατηρήσει μέχρι σήμερα. Από το 1987 ως το 1990 τη διοργάνωση αναλαμβάνει η «Θρακική Θεατρική Σκηνή» ενώ από το 1990 η οργάνωση περνάει πάλι στο Δήμο και συγκεκριμένα στη Δημοτική Επιχείρηση Ανάπτυξης (που συστήνεται το 1993). Με το πέρασμα των χρόνων οι εκδηλώσεις πολλαπλασιάζονται (θεατρικές παραστάσεις, θέατρο σκιών, εκθέσεις, διαλέξεις κλπ. ) αλλά και εξελίσσονται (κινηματογραφικές βραδιές κ.α.). Οι γιορτές από μία εβδομάδα που διαρκούσαν αρχικά , καθιερώνονται σε δύο εβδομάδες. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα πρώτα χρόνια κυρίαρχο ρόλο έπαιζαν τα έθιμα και η αναβίωσή τους ενώ στην πορεία οι αναβιώσεις φθίνουν και καινούρια στοιχεία ενσωματώνονται αρμονικά (μουσική, χορός , κιν/γράφος) χωρίς να παραγκωνίσουν τελικά το λαογραφικό χαρακτήρα των γιορτών .

Το γεγονός αυτό παρατηρείται από τα τέλη της δεκαετίας του '70 όπου η μορφή της πόλης αρχίζει να αλλάζει με την ανοικοδόμηση και να παίρνει τη σημερινή σύγχρονη μορφή. Εκτός από την τάση αστικοποίησης και την προσπάθεια εκβιομηχάνισης άλλοι σημαντικοί παράγοντες που επηρέασαν το θεσμό εκείνη την περίοδο είναι η ίδρυση της πολυτεχνικής σχολής (1977) και η παρουσία του στρατού. Επομένως ο μεγάλος αριθμός των νέων επηρεάζει το χαρακτήρα του θεσμού. Το 1987 ο τίτλος «Θρακικές Λαογραφικές Γιορτές» συμπληρώνεται από το χαρακτηρισμό «Ξανθιώτικο Καρναβάλι» και εκείνη την εποχή παρουσιάζονται και οι πρώτοι καρναβαλικοί - πολιτιστικοί σύλλογοι. Όπως ήδη αναφέρθηκε η δράση τους είναι σημαντική και βοηθάει σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία του καρναβαλιού και των εκδηλώσεων .

Πάνω απ'όλα όμως η συμβολή του κόσμου είναι καθοριστική καθώς έχει αγαπήσει τις γιορτές, τις στηρίζει και συμμετέχει ενεργά σε αυτές εδώ και 40 χρόνια..